Mối là loài côn
trùng có tập tính xã hội. Tổ mối (có thể tồn tại trong 30 năm) có nhiều đẳng cấp
mối khác nhau, giữ vai trò riêng biệt để giúp tổ mối tồn tại và phát triển.
Hai loại mối phổ
biến nhất là mối “gỗ khô” và mối đất, hoặc mối dưới lòng đất. Cả hai loại mối đều
ăn cellulose để lấy dinh dưỡng. Cellulose có nhiều trong gỗ và các sản phẩm từ
gỗ.
Tùy theo loài mối mà tổ mối có thể nằm trong nền đất hoặc ngay trong cấu kiện gỗ.
Số lượng cá thể
mối trong tổ có thể từ 2.000 con đến 1.000.000 tùy theo loài mối.
Trong tổ mối, có
nhiều đẳng cấp mối khác nhau. Mỗi đẳng cấp mối có vai trò riêng biệt để giúp tổ
mối tồn tại và phát triển. Các đẳng cấp mối thường gặp trong trong tổ :
- Mối chúa : Đẻ trứng. Giúp tổ mối
gia tăng về số lượng. Mối Chúa là cỗ máy đẻ trứng. Có thể đẻ ~ 2.000 trứng /
ngày.
- Mối vua : Giao phối với mối
Chúa.
- Mối hậu bị : Thay thế mối Chúa
trong trường hợp mối Chúa bị chết để duy trì sự tồn tại của tổ mối.
- Mối cánh : Phân đàn. Giúp thiết
lập tổ mối mới. Mối cánh thường hiện diện ở các tổ mối đã lớn mạnh (phát triển
được khoảng 2 năm). Chúng thường rời tổ với số lượng lớn (thường vào mùa mưa).
Cá thể mối đực và mối cái bắt cặp với nhau, chui xuống đất để bắt đầu hình
thành tổ mối mới.
- Mối lính : Có càng. Bảo vệ tổ
khỏi các loài thiên địch như kiến.
- Mối thợ : Chăm sóc mối Chúa và
con non, xây tổ và tìm kiếm thức ăn để nuôi cả tổ mối. Mối thợ là đẳng cấp
chính gây hư hỏng các vật dụng có nguồn gốc Cenlulo trong công trình.
Mối thợ không thể tiêu hóa gỗ trực tiếp. Vi sinh vật sống trong ruột của chúng sẽ phân hủy cellulose thành các hợp chất đơn giản hơn để mối hấp thụ. Mối thợ sẽ dùng thức ăn đã chuyển hóa này để nuôi mọi cá thể khác trong tổ mối.
Mối hoạt động 24/24
giờ. Mối "thợ" không bao giờ ngừng nghỉ trong việc tìm kiếm thức ăn để
nuôi các cá thể khác trong tổ à Đây
là đẳng cấp mối gây thiệt hại chính cho cấu kiện gỗ.
Mối đất cần độ ẩm để tồn tại và mối sẽ chết nếu tiếp xúc với ánh sáng mặt trời hoặc ở ngoài trời trong thời gian dài. Đường mui bằng đất do mối xây dựng sẽ giúp bảo vệ chúng khỏi các yếu tố môi trường. Các khu vực có độ ẩm cao như tầng hầm, các vị trí rò rỉ nước,.. là môi trường thuận lợi để mối đất phát triển.
Các tổ mối mới được hình thành thông quả đẳng cấp mối cánh. Chúng bay ra khỏi tổ, bắt cặp và tìm nơi thuận lợi (tùy theo loài mối các vị trí này có thể là trong đất hay trong cấu kiện gỗ) để thiết lập tổ mối mới.
Mối đất di chuyển lên trên để tấn công các cấu kiện gỗ thông qua các khe nứt trên nền nhà, khe hở trong tường gạch, hệ thống ống điện nước, … xuyên sàn.
Mối thường di chuyển âm bên trong kết cấu công trình / cấu kiện gỗ và phá hại cấu kiện gỗ từ bên trong ra bên ngoài nên khó phát hiện sự hiện diện của mối.
Cá thể mối thường thấy tại vị trí phát hiện thường là mối lính và mối thợ.
Các dấu hiệu có mối hiện diện trong nhà :
+ Đường mui bằng đất (dấu hiệu của mối đất).
+ Gõ vào cấu kiện gỗ, nghe tiếng lạch cạch phát ra (do mối lính gõ càng vào gỗ để cảnh báo nguy hiểm cho các cá thể khác trong tổ).
+ Các dấu hiệu khác : Đơn vị diệt mối chuyên nghiệp có thể phát hiện bằng thiết bị chuyên dụng.
























